Οι Ιρανοί αντιστέκονται απέναντι σε ένα καθεστώς που επιλέγει – και πάλι – την αιματηρή καταστολή – Πού οδηγούμαστε
Η Ισλαμική Δημοκρατία του Ιράν βρίσκεται αντιμέτωπη με έναν ξεσηκωμό της κοινωνίας που φαίνεται να μην περίμενε και που αντέχει πέρα από κάθε απειλή.
Οι αντικυβερνητικές διαδηλώσεις, που ξεκίνησαν πριν από δύο εβδομάδες στην Τεχεράνη με αφορμή τη βαθιά οικονομική κρίση, έχουν πλέον εξαπλωθεί σχεδόν σε ολόκληρη τη χώρα, συνοδευόμενες από αιματηρή καταστολή, εκτεταμένο μπλακάουτ στο διαδίκτυο και ευθείες απειλές στρατιωτικής κλιμάκωσης.
Τα βλέμματα στρέφονται και εκτός Ιράν, σε ΗΠΑ και Ισραήλ με τους πάντες να επιχειρούν να διαβλέψουν την επόμενη κίνηση της κάθε πλευράς και τις επιπτώσεις της όχι μόνο για την ιρανική κοινωνία, αλλά και συνολικά για τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια σκηνή.
Δεκάδες νεκροί και πάνω από 2.500 συλλήψεις
Σύμφωνα με την οργάνωση Human Rights Activists News Agency (HRANA), τουλάχιστον 78 διαδηλωτές έχουν σκοτωθεί τις τελευταίες 14 ημέρες, ενώ ο συνολικός αριθμός των νεκρών από την έναρξη των κινητοποιήσεων ανέρχεται σε 116 άτομα, ανάμεσά τους και 38 μέλη των δυνάμεων ασφαλείας.
Παράλληλα, υπολογίζεται ότι 2.600 άνθρωποι έχουν συλληφθεί σε όλη τη χώρα.
Οι αριθμοί δεν μπορούν να επαληθευτούν ανεξάρτητα, καθώς οι ιρανικές αρχές έχουν επιβάλει αυστηρούς περιορισμούς στην ενημέρωση και έχουν διακόψει σχεδόν πλήρως την πρόσβαση στο διαδίκτυο.
«Νόμιμες διαμαρτυρίες», αλλά «οργανωμένη καταστροφή»
Ο επικεφαλής του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας του Ιράν, Αλί Λαριτζάνι, αναγνώρισε ότι τα οικονομικά αιτήματα των πολιτών είναι «νόμιμα», υποστήριξε όμως ότι οι κινητοποιήσεις έχουν «καπελωθεί» από μια «οργανωμένη και καταστροφική ομάδα».
Μιλώντας σε κρατικά μέσα ενημέρωσης, κατηγόρησε τους διαδηλωτές για «εγκληματικές ενέργειες» και παρομοίασε τη δράση τους με μεθόδους «τρομοκρατικών οργανώσεων όπως το ISIS», κάνοντας λόγο για νεκρούς αστυνομικούς και τραυματισμένους πολίτες.
Μπλακάουτ άνευ προηγουμένου
Το παρατηρητήριο NetBlocks αναφέρει ότι το διαδίκτυο στο Ιράν παραμένει σχεδόν νεκρό για πάνω από 60 ώρες, με τη συνδεσιμότητα να βρίσκεται περίπου στο 1% των κανονικών επιπέδων.
Πρόκειται για μια από τις πιο εκτεταμένες διακοπές επικοινωνιών που έχουν καταγραφεί στη χώρα.
Ακόμη και το εσωτερικό εθνικό δίκτυο (intranet) λειτουργεί με σοβαρούς περιορισμούς, κάτι που –σύμφωνα με ειδικούς– καθιστά το τρέχον μπλακάουτ πιο σκληρό ακόμη και από εκείνο της εξέγερσης «Γυναίκα, Ζωή, Ελευθερία» το 2022.
Το NetBlocks χαρακτηρίζει την απόφαση «άμεση απειλή για τη δημόσια ασφάλεια».
Τα νοσοκομεία στα όρια τους
Γιατροί και νοσηλευτές που μίλησαν σε διεθνή μέσα περιγράφουν εικόνες χάους. Νοσοκομεία στην Τεχεράνη και σε άλλες πόλεις φέρονται να έχουν κατακλυστεί από τραυματίες και νεκρούς, με προσωπικό να δηλώνει ότι «δεν υπήρχε καν χρόνος για ΚΑΡΠΑ».
Μαρτυρίες κάνουν λόγο για ευθείες βολές στο κεφάλι και στο στήθος νεαρών διαδηλωτών, ενώ τα νεκροτομεία φέρονται να μην επαρκούν για τον αριθμό των θυμάτων. Το BBC Persian έχει επιβεβαιώσει την ταυτότητα τουλάχιστον 26 νεκρών, μεταξύ των οποίων και έξι παιδιά.
Από τα οικονομικά αιτήματα στην αμφισβήτηση του καθεστώτος
Οι διαδηλώσεις, που πυροδοτήθηκαν από τον πληθωρισμό και τη ραγδαία υποτίμηση του ριάλ, έχουν πλέον αποκτήσει ανοιχτά πολιτικό χαρακτήρα.
Σε πολλές πόλεις, διαδηλωτές ζητούν το τέλος της θεοκρατικής διακυβέρνησης και φωνάζουν συνθήματα κατά του Ανώτατου Ηγέτη, Αλί Χαμενεΐ.
Ο Χαμενεΐ έχει απορρίψει τους διαδηλωτές ως «βάνδαλους» που επιχειρούν να «ευχαριστήσουν» τις Ηνωμένες Πολιτείες.
Απειλές πολέμου και αμερικανική σκιά
Η κρίση αποκτά και διεθνή διάσταση. Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμαντ Μπακέρ Καλίμπαφ, προειδοποίησε ότι οποιαδήποτε στρατιωτική επέμβαση των ΗΠΑ θα οδηγήσει σε αντίποινα εναντίον αμερικανικών και εμπορικών βάσεων, αλλά και στόχων στην περιοχή, συμπεριλαμβανομένου του Ισραήλ.
Η δήλωση ήρθε μετά τις νέες απειλές του Ντόναλντ Τραμπ ο οποίος έχει δηλώσει ότι οι ΗΠΑ θα πλήξουν το Ιράν «πολύ σκληρά» αν η καταστολή συνεχιστεί. Αμερικανικά μέσα μεταδίδουν ότι ο Τραμπ έχει ενημερωθεί για πιθανά στρατιωτικά σενάρια, αν και δεν γίνεται λόγος για άμεση επίθεση.
Ο παράγοντας Παχλαβί
Την ίδια ώρα, ο εξόριστος γιος του τελευταίου Σάχη, Ρεζά Παχλαβί, απηύθυνε μήνυμα στήριξης στους διαδηλωτές από τις ΗΠΑ, καλώντας τους να συνεχίσουν τις κινητοποιήσεις με προσοχή.
Υποστήριξε ότι το καθεστώς αντιμετωπίζει «έλλειψη ανθρώπινου δυναμικού καταστολής», ισχυρισμούς που δεν μπορούν να επιβεβαιωθούν.
Το εάν μπορεί ο διάδοχος ενός καθεστώτος, που είχε οδηγήσει το Ιράν πιο κοντά στη Δύση, αλλά διολίσθησε στον αυταρχισμό και ανετράπη από τους Ιρανούς, να διαδραματίσει ρόλο και να οδηγήσει τη χώρα από τη θεοκρατία – όχι σε μία μοναρχία, αλλά σε μία δημοκρατική μετάβαση – μένει να φανεί.
Πολλοί αναλυτές πάντως εκφράζουν αμφιβολίες για την πραγματική επιρροή του στο εσωτερικό του Ιράν, ενώ εκτιμούν πως σε περίπτωση πτώσης του καθεστώτος των μουλάδων, οι Φρουροί της Επανάστασης είναι εκείνοι που θα συγκεντρώσουν στα χέρια τους την εξουσία. Αυτό βεβαίως εφόσον δεν υποστούν οι ίδιοι ένα πλήγμα από εξωτερικές δυνάμεις.
Σε κάθε περίπτωση η ιρανική κοινωνία φαίνεται να διψά για ελευθερία, δημοκρατία και σταθερότητα.
Μια χώρα στο χείλος
Οι τρέχουσες διαδηλώσεις είναι οι πιο εκτεταμένες από την εξέγερση του 2022, όταν περισσότεροι από 550 άνθρωποι σκοτώθηκαν και περίπου 20.000 συνελήφθησαν.
Δύο χρόνια μετά, το Ιράν δείχνει ξανά παγιδευμένο ανάμεσα σε βαθιά κοινωνική αγανάκτηση, σκληρή κρατική καταστολή και τον διαρκή κίνδυνο διεθνούς σύγκρουσης.
Το ερώτημα πλέον δεν είναι αν η κρίση θα κλιμακωθεί, αλλά προς ποια κατεύθυνση: εσωτερική αποσταθεροποίηση, εξωτερική σύγκρουση – ή και τα δύο μαζί.
ΠΗΓΗ : naftemporiki.gr
